Anlaşılması Güç Debriyaj Müşürü Arızası

[Fatih Sarıkaya]

Aracımda bazen rölantide beklerken aşağı yukarı rölanti dengesizliği olurdu. Kendim gaz ayarı yaparak bunu bir nebze olsun düzelttim, aslında baya baya düzelttim. Çok nadir yapmaya başladı. O kadar da olsun artık dedim. Yalnız kalkışlarda aracın normalden fazla ivmelenmesi ve ilk 3 vitesin vurundu yapması normal olmayan bir şeylerin olabileceğini düşündürüyordu. Takozlarına baktırmıştım, akislere de baktırmıştım. Bunu neden yapardı. Aracın yakıtı da fazlalaşmıştı. Bir depo ile sakin olduğum zaman 100 km de 5.5 litre rekorum var. Bu 5.5 litre artık hayaldi. Çok zorlasam 6,6 litre tüketimim oluyordu. Tabii bunu da neden yaptığını bilemiyordum. Bakımlarım zamanında yapılıyor ve ateşlemem dede sorun yok. 

 

Bir gün eve dönüş yolunda 6.vitesde ilerlerken, önümdeki aracın yavaşlama eğiliminde olduğunu fark ettim. Sol şeritte müsait değildi. Bende 5.vitese düştüm. Her şey normal ama garip olan bir şey var. C.C. hala çalışıyor. Çok iyiymiş bu dedim. Tekrar dan devreye almama gerek yok. 10 dakika sonra kafamın hala orada olduğunu fark ettim. Bu normal değil dedim kendime. Üretici böyle bir riske girmez. Bu aracı acemilerin bile süreceğini tahmin ederek, ona göre imal ediyorlar. Bu davranış acemi sürücüyü paniğe sokar. Bunun normal olmadığını bildiğim halde normal olduğunu düşünmek isteyip kendimi sorguluyorum. Daha önceki araçlarımla kıyasladığımda, debriyaja basınca hepsinde c.c. devreden çıkıyordu. Firene basınca c.c. devreden çıkıyor ama debriyaja basınca hala devrede. Bunun üzerine biraz düşüneyim dedim. İnternette benim aracın modellerinin c.c. davranışlarında debriyaja basınca devreden çıktığını öğrendim. Olması gereken buydu zaten. Elektrikçime gidip müşürü söktük. Müşür tertemiz, en ufak hasar izi yok. Bağlantı yerleri de sağlam. Elektrikçi müşürün manyetik yada mekanik çalıştığını söyledi. Tam aklımda kalmadı söylediği. O ara hala kafam müşürdeydi. Müşür olmadan çalıştırmayı denedim, çalışmadı. Motor kapalıyken müşürü algılıyor ama çalışmaya başladıktan sonra müşürü algılamıyor. Araç rölantide çalıştığını bilmiyor ve ona göre davranmıyor. Müşürün yenisini sipariş ettik. Kısmetse bugün takacağım. 25 yıldan fazla süredir araç sürerim, ilk defa böyle bir arıza ile karşılaşıyorum. 

[Çağlar Bayur]

obd den bağlanıp canlı veri okunurken debiryaja bas bırak komutu alıyor mu diye teşhis edilebilir. flroesanda olmuştu bana da 

[Metin Akbal]

Benim Astra da vitesi normal ve seri değiştirdiğim zaman devreden çıkmıyordu sıfır aldığımdan beri öyle idi. Ama normalin altı bekleyerek vites değiştirdiğim zaman devreden çıkıyordu veya boşa atınca devre dışı idi. Onu bir test et. Arıza değil bu. Araç Cruze diye hatırlıyorum. Müsir arizasinda CC devreye hiç girmez, oda eski aracım Bora da başıma geldi.

[Fatih Sarıkaya]

Çağlar Bayur yazdı:

obd den bağlanıp canlı veri okunurken debiryaja bas bırak komutu alıyor mu diye teşhis edilebilir.

Çağlar abi obd den baktık arıza bırakmamış.

Metin Akbal yazdı:

Arıza değil bu.

Evet arıza değilmiş.

[Fatih Sarıkaya]

Dün müşürü değiştirdik. Eski müşürü bu sefer ben elime alıp inceledim. Bir şey fark ettim. Müşürü çevirip bırakıyorum ama bırakınca sona dayanmıyor, takılıyor. Müşürü iyice incelediğimde üzerinde marka yok, sadece model numarası vardı. Müşür tam açılıyor ama tam kapanmıyor. Neyse değişti, teste çıktım. C.C devreden çıkmıyor. Viteslerimde vuruntu kalmadı. Kalkarken orantısız tork vermiyor. Yumuşak kalkıyor. Önceden sert kalkardı. Dün aklıma şu da geldi. Vites değiştirmek için debriyaja bastığımda devir düşüyor. Gaz vermeye devam etmiyor. Sistem pedalı algılamasa gaz takılı kalırdı. 

 

İnternette araca ait kullanma kılavuzunu bulup c.c bölümünü açtım. @Metin Akbaldediği gibi durum ortaya çıktı.

 

Klavuzda yazanlar.

Hız Sabitleme Sistemi (Cruise control) etkin durumda vites değiştirilebilir.

Debriyaj pedalına birkaç saniyeden fazla basıldığında, devre dışı kalırmış  

 

Öğrenmiş oldum.

 

 

[Mehmet Ozyurek]

İlginç 

Cc Devreden çıkar diye düşünüyordum. 
Debriyaja uzun basınca çıkıyor mu devreden ? 

[Fatih Sarıkaya]

Mehmet Ozyurek yazdı:

İlginç 

Cc Devreden çıkar diye düşünüyordum. 
Debriyaja uzun basınca çıkıyor mu devreden ? 

5 saniye kadar basılı tutmak gerekiyor. Denedim ve gördüm ki araç sürücüye vites değiştirmek için imkan veriyor. 5 saniye kadar basılı tutunca c.c devreden çıkıyor. Aslında güzel düşünülmüş. Önceden fark etmem gerekirdi. Sistem bozuk olsa, debriyaja bastığında gaz takılı kalıp devir düşmemesi gerekirdi. C.C açıkken vites değiştirmek istersem aracın davranışı normal c.c çalışmıyorken ki gibi. 

[Metin Akbal]

Rampa yukarı güzel oluyordu

[Eray Kesici]

Burada iki ayrı durum ortaya çıkmış: Kısa süreli vites değişiminde hız sabitlemenin devrede kalması, bulduğunuz kılavuz ve yaptığınız denemeye göre normal; eski müşürün takılıp başlangıç konumuna tam dönememesi ise ayrı bir sorun. Değişimden sonra kalkışın yumuşaması ve vites geçişlerindeki vuruntunun kaybolması da bu mekanik takılmanın sürüşe etkisi olduğunu düşündürüyor.
 

Debriyaj bilgisi yalnızca marş izni veya hız sabitlemeyi iptal etmek için kullanılmıyor; motor yönetiminin vites değişimi ve kavrama sırasında torku düzenlemesine de yardımcı oluyor. Bu nedenle pedalı tamamen algılamamakla, pedalın hareketini yanlış noktada veya gecikmeli algılamak aynı şey değil. Marşın çalışması da sinyalin pedalın bütün hareketi boyunca doğru olduğunu tek başına kanıtlamaz. Aynı şekilde arıza kodu bulunmaması, müşürün sorunsuz olduğu anlamına gelmiyor; canlı veride pedala yavaşça basıp bırakırken durum değişiminin düzenli olup olmadığına bakılması daha açıklayıcı olurdu.
 

Rölanti ve tüketim tarafını ise hemen müşüre bağlamamak gerekir. Vuruntunun düzelmesi önemli bir sonuç ama rölanti dalgalanmasının tekrarlayıp tekrarlamadığını ve tüketimin benzer kullanımda nasıl değiştiğini ayrıca takip edebilirsiniz. Özellikle daha önce yaptığınız gaz ayarından sonra, yeni parçayla birlikte yeniden ayar gerekip gerekmediği ancak bu gözlemlerle anlaşılır.

[Fatih Sarıkaya]

Eray Kesici yazdı:

Burada iki ayrı durum ortaya çıkmış: Kısa süreli vites değişiminde hız sabitlemenin devrede kalması, bulduğunuz kılavuz ve yaptığınız denemeye göre normal; eski müşürün takılıp başlangıç konumuna tam dönememesi ise ayrı bir sorun. Değişimden sonra kalkışın yumuşaması ve vites geçişlerindeki vuruntunun kaybolması da bu mekanik takılmanın sürüşe etkisi olduğunu düşündürüyor.
 

Debriyaj bilgisi yalnızca marş izni veya hız sabitlemeyi iptal etmek için kullanılmıyor; motor yönetiminin vites değişimi ve kavrama sırasında torku düzenlemesine de yardımcı oluyor. Bu nedenle pedalı tamamen algılamamakla, pedalın hareketini yanlış noktada veya gecikmeli algılamak aynı şey değil. Marşın çalışması da sinyalin pedalın bütün hareketi boyunca doğru olduğunu tek başına kanıtlamaz. Aynı şekilde arıza kodu bulunmaması, müşürün sorunsuz olduğu anlamına gelmiyor; canlı veride pedala yavaşça basıp bırakırken durum değişiminin düzenli olup olmadığına bakılması daha açıklayıcı olurdu.
 

Rölanti ve tüketim tarafını ise hemen müşüre bağlamamak gerekir. Vuruntunun düzelmesi önemli bir sonuç ama rölanti dalgalanmasının tekrarlayıp tekrarlamadığını ve tüketimin benzer kullanımda nasıl değiştiğini ayrıca takip edebilirsiniz. Özellikle daha önce yaptığınız gaz ayarından sonra, yeni parçayla birlikte yeniden ayar gerekip gerekmediği ancak bu gözlemlerle anlaşılır.

Çok güzel yazmışsın. Bilgilendirici oldu.

 

Müşür değişiminden sonra araçta hissettiğim negatif bir durum henüz yok. Pozitif olarak sizin de söylediğiniz gibi mekanik anlamdaki sorunlar düzelmiş gibi görünüyor. Bu sabah okul-iş derken uzun bir sürüş yapmak zorunda kaldım. Rölantide herhangi bir dalgalanma henüz olmadı. Biraz daha gözlemledikten sonra, rölantide hala bir sorun çıkmazsa aracın gazını açmak istiyorum. Öncesinde bilgisayara bağlayıp ayarına baktıracağım. Hali hazırdaki basıncı gördükten sonra bu işle kendim ilgileneceğim. Şuan ki durumda pek keyifli değil. Gözlemlediğim kadarı ile müşür değişiminin yakıta artı etkisi olmadı. 

[Eray Kesici]

Fatih Sarıkaya yazdı:

Çok güzel yazmışsın. Bilgilendirici oldu.

 

Müşür değişiminden sonra araçta hissettiğim negatif bir durum henüz yok. Pozitif olarak sizin de söylediğiniz gibi mekanik anlamdaki sorunlar düzelmiş gibi görünüyor. Bu sabah okul-iş derken uzun bir sürüş yapmak zorunda kaldım. Rölantide herhangi bir dalgalanma henüz olmadı. Biraz daha gözlemledikten sonra, rölantide hala bir sorun çıkmazsa aracın gazını açmak istiyorum. Öncesinde bilgisayara bağlayıp ayarına baktıracağım. Hali hazırdaki basıncı gördükten sonra bu işle kendim ilgileneceğim. Şuan ki durumda pek keyifli değil. Gözlemlediğim kadarı ile müşür değişiminin yakıta artı etkisi olmadı. 

 

Kalkış ve vites geçişlerinin düzelip rölantinin de şimdilik toparlanması olumlu; tüketimde hemen fark görmemeniz bunlarla çelişmiyor. Müşür değişince mutlaka yakıt düşecek diye bir şart yok, birkaç sürüşten ziyade benzer güzergâhta depo hesabıyla değerlendirmek daha sağlıklı olur.
 

Gazı açmadan önce bilgisayara bağlatma düşünceniz doğru, ancak yalnızca mevcut regülatör basıncını görmekle yetinmezdim. Önce motor sıcakken benzindeki çalışma ve yakıt düzeltmeleri kontrol edilip ardından LPG ile karşılaştırılabilir. Benzinde canlı, LPG’de isteksizse ayar tarafına yönelmek daha anlamlı; iki yakıtta da aynı isteksizlik varsa gazı artırmak asıl nedeni çözmeyebilir.
 

LPG’de basıncı yükseltmek tek başına doğru karışım veya daha iyi performans sağlamaz. Basınç değiştiğinde enjektör süreleri ve kalibrasyon da birlikte değerlendirilmeli; rölantide düzgün görünen ayar yük altında yetersiz kalabilir. Bu yüzden mevcut ayarı kaydettirip benzin–LPG karşılaştırmalı yol kontrolü yaptırabilirsiniz. Müşür değişimiyle yakaladığınız düzelmeyi koruyarak ilerlemek, yalnızca sürüş hissine göre gazı açıp kısmaktan daha sağlam bir yol.