Ailenin Yeni Üyesi Zwei: 2012 Citroen C3 1.4 VTi EGS

[Ali Darbaz]

Bu gün @İlkay Başaran okuduğum mesajına istinaden oturup matematik yaptım. 

Arabanın Motor gücü haritası , 

Darbaz ailesinin sıradan bir tatil yolculuğu yük durumuna istinaden 6 nci vitesde ihtiyac duyduğu düz yol sürat ihtiyaç eğrisi 

Bu hızı tutabileceği maksimum eğim ( kafa rüzgarı yok ve yol otoban ) 

Son olartak 4 ve 5 arasındaki maksimum tırmanma eğrisi

 

Çarşamba 16:47 tarihinde Ali Darbaz tarafından düzenlendi

[Ali Darbaz]

Bu Cunda tatil yoluna  c3 ile gidersem , Teslanın batarya göstergesinde Road Trip Planer gibi yap dedim. Bana bu grafiği çıkarttı 

 

[Mehmet Ozyurek]

Yıllık Yapay zeka maliyetin ne kadar Ali. 

[Ali Darbaz]

Mehmet Ozyurek yazdı:

Yıllık Yapay zeka maliyetin ne kadar Ali. 

 

9000 tl

[Ali Darbaz]

Bolu dağı tünel rampasını 130 km hızla çıkmak için kaç beygir lazım. 

 

 

[İlkay Başaran]

Mehmet Ozyurek yazdı:

Yıllık Yapay zeka maliyetin ne kadar Ali. 

Ne kadar karbon saldırtıyor bende onu merak ediyorum

[Coşku Mert]

ne zaman bu konuya girsem ruhum daralıyo

[Ümit Türk]

Coşku Mert yazdı:

ne zaman bu konuya girsem ruhum daralıyo

Niyekine 

[Coşku Mert]

Ümit Türk yazdı:

Niyekine 

 

şirket toplantisi gibi. tablolar, veriler, grafikler 

[Tansu Kalafatoğlu]

Ali Darbaz yazdı:

Bolu dağı tünel rampasını 130 km hızla çıkmak için kaç beygir lazım. 

 

1500kg aracın 110km ile çıkması için 45kw güç gerekiyor

 

 

bu arada And şu bmw’nin motoru için alabileceğin en kötü motor budur demiş. PSA motoruymuş 

 

 

[Ümit Türk]

Coşku Mert yazdı:

 

şirket toplantisi gibi. tablolar, veriler, grafikler 

Yanlış meslek seçmiş

Mekatronik mesleğine eğilmesi lazımdı.

[Ali Darbaz]

Tansu Kalafatoğlu yazdı:

1500kg aracın 110km ile çıkması için 45kw güç gerekiyor

 

 

bu arada And şu bmw’nin motoru için alabileceğin en kötü motor budur demiş. PSA motoruymuş 

 

 

direk enjeksiyon ve yüksek beygir gücü için hayvan gibi turbo var.  Keşke ucuz olsada alsak. Ben bu motorun 1.2 püretechden kat ve kat daha sağlam buluyorum. 

[Ali Darbaz]

@Tansu Kalafatoğlu

Hocam olaya farklı bir açıdan yaklaşayım; bence N13 motorun gizli katili, o yere göğe sığdıramadığımız ZF 8 ileri şanzımandır.

Sebebi basit: N13 direkt enjeksiyonlu bir motor. Bu tip motorlar düşük devirde yük altında kalmayı (lugging) hiç sevmez, bu durum aşırı kurumlanmaya ve hatta piston kırmaya kadar giden LSPI riskine yol açar.

ZF şanzıman ise o kadar ekonomi odaklı programlanmış ki, siz uzun yolda 80-90 km/s hızla sakince akarken aracı hemen 8. vitese atıp 1300-1500 devir bandında süründürüyor. Tam torkun geldiği ama devrin yerlerde olduğu bu nokta, motorun en çok boğulduğu "zehirli" bölgedir.

Kısacası şanzıman, 0.5 litre az yaktıracağım diye motoru sürekli en sağlıksız olduğu alt devirlerde çalışmaya zorluyor. Yaşanan birçok sorunun temelinde bence bu "aşırı iyi niyetli" ekonomi programı yatıyor.

Konuya mekanik bir pencereden daha ekleme yapayım; o "ekonomi yapacağız" diye 8. viteste 1400-1500 devirlerde süründüğümüz uzun yolculukların motora verdiği ızdırap sadece kurumlanma ile sınırlı değil.

İşin bir de yağ basıncı boyutu var.

Motor devri ne kadar düşükse, yağ pompasının çevirdiği debi ve ürettiği basınç da o oranda (rölantinin biraz üstünde) kalıyor. N13 gibi motorların triger zincir gergisi (tansiyoner) hidroliktir, yani sağlıklı çalışıp zinciri zımba gibi tutması için güçlü bir yağ basıncına ihtiyaç duyar.

Siz saatlerce o ölü devirlerde gittiğinizde, gergiler tam randımanlı beslenemiyor ve zincirde mikro düzeyde de olsa gevşeklik/kamçılama riski doğuyor.

Oysa devri biraz yükseltip, motoru 2000-2500 bandında tuttuğunuzda; hem yağ basıncı ideal seviyeye çıkıp gergileri tam dolduruyor hem de artan ısı sayesinde motor içindeki pislikler atılıyor. N13 ancak bu şekilde kullanılan bir uzun yolda gerçekten "ferahlar" ve kendine gelir.

[Ali Darbaz]

N13 gibi hassas ve direkt enjeksiyonlu bir motorda, sırf ekranda 1 litre daha az tüketim görmek için "Eco Pro" modunda veya şanzımanın standart "D" modunun o aşırı düşük devirlerinde gezmek, motora yapılacak en büyük kötülüklerden biridir.

Neden Spor Mod (veya Vites Kolunu 'S'e Almak) Daha Sağlıklı?

Devir Bandı Yukarı Taşınır: Spor modda şanzıman, motoru o "ölü bölge" dediğimiz 1200-1500 devir aralığında tutmak için inat etmez. Vitesleri daha geç büyütür ve sürüş sırasında devri genelde 2000'in üzerinde, motorun torkunun en canlı olduğu bölgede tutar.

Yağ Basıncı Garantilenir: Devir yükselince yağ pompası daha hızlı döner ve daha yüksek basınç üretir. Bu sayede hem turbo mili hem de o nazlı hidrolik zincir gergileri ihtiyaç duydukları basınçla beslenir.

Kurumlanma Azalır: Motor ideal çalışma sıcaklığında ve daha yüksek devirde çalıştığı için yanma daha verimli olur, kurum birikimi azalır ve mevcut kurumlar atılır.

Kısacası; bu arabayı "kırmadan, üzmeden" kullanmanın yolu, onu pamuklara sarıp düşük devirde boğmak değil, aksine biraz devirli kullanarak "ciğerlerinin açık kalmasını" sağlamaktır. Yakıttan edeceğiniz küçük bir tasarruf, ileride çıkacak zincir veya rektefiye masrafının yanında devede kulak kalır.

[Ali Darbaz]

@Tansu Kalafatoğlu 

Hocam N13 ile benim C3 (1.4 VTi) arasındaki temel fark, aslında "şanzıman oranları" ve "tork" karakterinde yatıyor. Ve bu durum uzun yolda benim lehime işliyor.

N13 tork canavarı olduğu ve 8 ileri şanzımana sahip olduğu için, uzun yolda 110 km/s hızla giderken motoru 1600-1800 devir gibi çok altlarda tutabiliyor. Evet sessiz ve ekonomik ama bu kadar düşük devirde yağ pompası düşük basınç üretiyor, motor kurum bağlıyor ve verimlilik adına kendini 105-110 derecelerde "pişiriyor".

Benim C3 ise atmosferik ve "tork fakiri" olduğu için şanzıman oranları mecburen kısa. Ben aynı hızda gitmek için 3000 devir çevirmek zorundayım.

Kağıt üstünde dezavantaj gibi dursa da motor sağlığı için bu harika bir şey. Çünkü 3000 devirde dönen motorun yağ pompası çok daha yüksek basınç basıyor, zincir gergisi taş gibi oluyor.

Asıl ilgi çekici nokta ise ısı yönetimi: Yüksek devir sayesinde benim devirdaim pompam fıldır fıldır dönüyor. Bu sayede hem yağ hem de su sıcaklığını N13'e göre çok daha aşağıda, çok daha "serin" tutuyor.

Kısacası; arabanın "torksuzluğu", onu uzun yolda hem daha iyi yağlanan hem de daha serin çalışan sağlıklı bir makineye dönüştürüyor.

[Evren Erakçora]

Bir çoğunda devirdaim ve yağ pompası değişken oranlı diye biliyorum yani düşük devirde de iyi pompalıyorlar. ( Fordlar öyle diye biliyorum.) 

[İlkay Başaran]

Benim arabanın motoru 1600 devirden itibaren maks torkunu veriyor ama mesela yokuşlarda 6.vites 90 la çıkarken bir alt vitesi istemese de ben motorun strese girdiğini hissediyorum hoşuma gitmiyor o kadar düşük devirde yüke girmesini. Hemen bir hatta 2 alt vitese alırım o yokuşu 90 la çıkacaksam eğer.

[Evren Erakçora]

İlkay Başaran yazdı:

Benim arabanın motoru 1600 devirden itibaren maks torkunu veriyor ama mesela yokuşlarda 6.vites 90 la çıkarken bir alt vitesi istemese de ben motorun strese girdiğini hissediyorum hoşuma gitmiyor o kadar düşük devirde yüke girmesini. Hemen bir hatta 2 alt vitese alırım o yokuşu 90 la çıkacaksam eğer.

Bende vites düşür lambası yanıyor, eğim ölçer de mi var bilmiyorum ama rampada vites düşürme tavsiyesi geliyor, vites düşürmesen de gider aslında ama az yakması veya zorlanmaması için vites düşür diyor. Gaza az basarsan yanmayabiliyor.  Düz yolda 1800 devirde bile üst vitese geç de diyor.  1400 devirde 170Nm ,kısa süreli 2000 devir civarında 200 nm tork var. 

[İlkay Başaran]

Evren Erakçora yazdı:

Bende vites düşür lambası yanıyor, eğim ölçer de mi var bilmiyorum ama rampada vites düşürme tavsiyesi geliyor, vites düşürmesen de gider aslında ama az yakması veya zorlanmaması için vites düşür diyor. Gaza az basarsan yanmayabiliyor.  Düz yolda 1800 devirde bile üst vitese geç de diyor.  1400 devirde 170Nm ,kısa süreli 2000 devir civarında 200 nm tork var. 

Bende gaza basınca hızlanamayacağı kadar dik ise yokuş o zaman geliyor uyarı ama onu dikkate almıyorum ben. Dediğin gibi ona uyarsak 60 la 6.vitese attıracak adama düz yolda. Bende de 1600 devirde 260 nm var.

[Ali Darbaz]

Hocam "değişken oranlı yağ pompası" (Variable Displacement Oil Pump) konusu doğru, N13'te ve yeni nesil motorların çoğunda bu teknoloji var. AMA...

Burada büyük bir yanılgı var: Bu pompaların değişken olmasının asıl amacı "Düşük devirde daha iyi yağlamak" DEĞİL, "Motoru daha az yormaktır."

Yani sistem şöyle çalışıyor:

Siz 1500 devirde sakince giderken ECU diyor ki: "Bu adam sakin gidiyor, benim pistonları deli gibi yağlamama gerek yok, pompanın basıncını kısalım da motor pompayı çevirmek için güç harcamasın, 0.1 litre tasarruf edelim."

Yani o akıllı pompa, düşük devirde basıncı ARTIRMIYOR, tam tersine yakıt ekonomisi için LİMİTTE TUTUYOR.

Ayrıca N13'ün Su Pompası Mekaniktir!

Yağı geçtim, N13 motorun (ve Prince ailesinin) devirdaim pompası, bir avare kasnak (friction wheel) yardımıyla kayıştan güç alır. Yani tamamen motor devrine bağımlıdır.

1500 devir: Su yavaş döner.

3000 devir: Su iki katı hızlı döner.

Burada değişken bir durum yok. Düşük devir = Düşük sirkülasyon.

İlkay Bey (@İlkay Başaran) aslında olayı özetlemiş: "Motorun strese girdiğini hissediyorum."

İşte buna literatürde "Mekanik Empati" deniyor. Motor 1600 devirde maksimum torkunu verebilir (kağıt üstünde), ama o torku verirken piston tepesine binen yük (silindir içi basınç) muazzamdır. Vites düşürüp devri 2500'e çıkardığınızda tork düşer ama beygir gücüyle rahat rahat çıkarsınız, pistonlar üzerindeki stres yarı yarıya azalır.

Evren Bey'in (@Evren Erakçora) bahsettiği "Vites Yükselt" ışığı ise tamamen emisyon ve tüketim odaklı bir yazılımın ürünüdür. O ışık sizin yataklarınızı veya zincirinizi düşünmez, sadece Avrupa Birliği'ne vereceği "CO2 emisyon raporunu" düşünür.

O yüzden o ışığı dinleyen sanayiye, motorun sesini dinleyen (İlkay Bey gibi) keyfine bakar.

[Evren Erakçora]

İlkay Başaran yazdı:

Bende gaza basınca hızlanamayacağı kadar dik ise yokuş o zaman geliyor uyarı ama onu dikkate almıyorum ben. Dediğin gibi ona uyarsak 60 la 6.vitese attıracak adama düz yolda. Bende de 1600 devirde 260 nm var.

Evet yük yoksa mümkün olan en düşük devirde git, yük varsa  orta ve üst devirlere çık diyor. Aslında DSG falan da böyle çalışıyor. 

Ben fiesta yı düşük devirde sürmeyi severdim, epey az yakardım bundan dolayı, bir gün bir yanıma bir tanıdık bindi , şehir içinde 5.vitese aldım 60la falan gidiyorum, la naptın 5e aldın ya diyor  Bu şekilde sürüş zararlı diyenler vardı ama 200bine yakın kmde motor saat gibiydi  Bence motor ömrü böyle uzuyor. Tabi fiesta klasik atmosferik , direk enjeksiyon falan olmayan düz bir arabaydı. 

[İlkay Başaran]

Gpt Aliyi ele geçirdi sanırım sonunda, Biz Ali alır diyorduk maçı yanılmışız.

Evren Erakçora yazdı:

Evet yük yoksa mümkün olan en düşük devirde git, yük varsa  orta ve üst devirlere çık diyor. Aslında DSG falan da böyle çalışıyor. 

Ben fiesta yı düşük devirde sürmeyi severdim, epey az yakardım bundan dolayı, bir gün bir yanıma bir tanıdık bindi , şehir içinde 5.vitese aldım 60la falan gidiyorum, la naptın 5e aldın ya diyor  Bu şekilde sürüş zararlı diyenler vardı ama 200bine yakın kmde motor saat gibiydi  Bence motor ömrü böyle uzuyor. Tabi fiesta klasik atmosferik , direk enjeksiyon falan olmayan düz bir arabaydı. 

 

Fakat yüzde 10 eğimde bu ibre hemen terse dönüyor işte. Yokuş aşağı dik bir rampada aşağı doğru gidecekseniz 2 ile kalkar mis gibi gidersiniz şanzıman daha bile az iş yapacağı için daha az aşınabilir ama aynı senaryo aynı yokuşta yukarı kalkarken tamamen değişiyor. Bu da onun gibi. Motoru dinlemek en güzeli. Arada bisiklet sürüp motorun dilinden anlamak lazım neler çekiyor garip 

[Evren Erakçora]

İlkay Başaran yazdı:

Gpt Aliyi ele geçirdi sanırım sonunda, Biz Ali alır diyorduk maçı yanılmışız.

 

Fakat yüzde 10 eğimde bu ibre hemen terse dönüyor işte. Yokuş aşağı dik bir rampada aşağı doğru gidecekseniz 2 ile kalkar mis gibi gidersiniz şanzıman daha bile az iş yapacağı için daha az aşınabilir ama aynı senaryo aynı yokuşta yukarı kalkarken tamamen değişiyor. Bu da onun gibi. Motoru dinlemek en güzeli. Arada bisiklet sürüp motorun dilinden anlamak lazım neler çekiyor garip 

Düz yolda tabi, klima kapalı araç boş, yük en düşük seviyede ,motor tatlı tatlı çalışıyor.  

[Ali Darbaz]

Araba kullanırken düzgün imla ile yazı yazamıyorum o yüzden yapay zekayı kullanıyorum . Metin komple bana ait imla yapay zeka. Yapay zekaya konuşuyorum o da metne çeviriyor.

46 dakika önce tarihinde Ali Darbaz tarafından düzenlendi

[Evren Erakçora]

Evren Erakçora yazdı:

Düz yolda tabi, klima kapalı araç boş, yük en düşük seviyede ,motor tatlı tatlı çalışıyor.  

Focusta 5 ile  gidilmez bu hızda ,vites oranları uzun.  Devir aşırı düşer.